14. NestJS Mimarisi: Service Oluşturma ve Kullanma (12. Bölüm)

Controller İş Yapar, Service İşletir

NestJS mimarisinde Controller, dış dünyayla konuşan yerdir. Ama işin mantığı, hesaplama, veri işleme gibi şeyler Service içinde olmalıdır.

Controller = sekreter. Çağrıyı alır, ilgili departmana yönlendirir. Service = departman. Gerçek işi yapar.

Eğer her şeyi controller içinde yaparsan:

Test yazmak zorlaşır
Kod tekrar eder
Modülerlik kaybolur
API karmaşıklaşır

Service Tanımlamak: En Temel Hali

@Injectable()
export class UserService {
  private users = ['Ayşe', 'Fatma', 'Hayriye'];

  findAll() {
    return this.users;
  }

  findById(id: number) {
    return this.users[id];
  }
}

@Injectable() diyerek bu sınıfı Nest’in DI (dependency injection) sistemine tanıtıyoruz. Artık başka yerlerde constructor üzerinden inject edilebilir hale gelir.

Controller İçinde Kullanmak

@Controller('users')
export class UserController {
  constructor(private userService: UserService) {}

  @Get()
  getAllUsers() {
    return this.userService.findAll();
  }

  @Get(':id')
  getOne(@Param('id') id: string) {
    return this.userService.findById(+id);
  }
}

private userService: UserService yazınca Nest otomatik olarak bu servisi inject eder.

CLI ile Service Oluşturmak

Elle uğraşmak istemiyorsan Nest CLI seni mutlu eder:

nest g service user

Sonuç:

src/user/
├── user.service.ts
├── user.service.spec.ts

İlk dosya service’in kendisi, ikincisi test dosyasıdır.

Service Ne Tür İşleri Üstlenmeli?

Veritabanı sorguları
İş kuralları (business logic)
Diğer servislerle haberleşme
Veri dönüştürme, hazırlama
Hesaplama, filtreleme

Nest Neden Bu Ayrımı Zorunlu Kılar?

Bu mimari şu faydaları getirir:

Kod okunabilirliği artar
Test yazmak kolaylaşır (servis bağımsız test edilebilir)
Tekrar kullanılabilirlik artar (aynı servis başka controller’dan da çağrılabilir)
Separation of concerns sağlanır: controller “iletişimci”, service “işçi” olur

Servisler Arası Bağımlılık?

Service içinde başka bir service’i de inject edebilirsin:

@Injectable()
export class OrderService {
  constructor(private paymentService: PaymentService) {}

  placeOrder() {
    this.paymentService.charge();
  }
}

Nest bu bağımlılığı container üzerinden çözer.

async/await Kullanımı

Servis method’larının çoğu veritabanı gibi async kaynaklara bağlıdır:

async findAll() {
  return await this.userRepository.find();
}

Controller da buna göre async olur:

@Get()
async getAll() {
  return await this.userService.findAll();
}

Best practice: async method’ları await ile çağırmak yerine doğrudan döndürmek bile mümkündür. Ama readability için await tercih edilebilir.

Service İçinde Ne Olmamalı?

HTTP request-response nesneleri (req, res)
Pipe, guard, interceptor gibi yapıların logic’i
Kullanıcının yetkisini doğrudan kontrol etmek (bu guard’ın işidir)

Service “bağımsızdır”. İstersen API olmadan da çağırabilirsin.

Test Edilebilirlik Neden Service ile Başlar?

Çünkü service:

Hiçbir framework’e bağlı değildir
Sadece input alır, output döner
DI sayesinde mock’lanabilir

Bu da test yazmayı basitleştirir:

describe('UserService', () => {
  let service: UserService;

  beforeEach(() => {
    service = new UserService();
  });

  it('should return all users', () => {
    expect(service.findAll()).toEqual(['Ece', 'Ozgur', 'Ela']);
  });
});