12. İrrasyonel Ne Demek?
Kenarı 1 olan karenin çaprazı √2’dir. Hiçbir a/b buna eşit değildir. Kesirle bitmeyen uzunluk - irrasyonel. Sayı doğrusunu doldurmak için reel sayılar doğar.
Kenarı 1 olan karenin çaprazı √2’dir. Hiçbir a/b buna eşit değildir. Kesirle bitmeyen uzunluk - irrasyonel. Sayı doğrusunu doldurmak için reel sayılar doğar.
Üs ‘kaç kez çarp’ diye soruyordu. Kök tersini sorar: hangi sayı kendisiyle (veya üç kez) çarpılınca buna varır? 9’un karekökü 3’tür çünkü 3² = 9.
Çarpma aynı toplamayı paketlerdi. Üs, aynı çarpmayı paketler. 2 × 2 × 2 × 2 yazmaktan sıkılınca 2⁴ doğar. Büyüme artık kat değil, katların peş peşe binmesidir.
Okul kesri ‘pastanın dilimi’ diye anlatır. Doğru, ama dar. Kesir asıl şunu der: birimi değiştiriyorum. 1’i değil, 1/b’yi yeni adım boyu yapıyorum.
11’i 2’ye bölünce doğal sayıda cevap yoktu. Okul ‘kalanlı bölme’ dedi ve geçti. Ama kalan bir yama değil. Bölmenin her zaman söyleyebildiği şey: kaç tam grup sığar, ne artar?
Çarpma ‘kaç grup, grupta kaç’ diye soruyordu. Bölme o soruyu ters çevirir: bu yığını eşit parçalara ayırırsam her parçada ne kalır? Ya da: bu sayı, onun içinde kaç kez var?
Toplamayı öğrenince ‘bir şeyi bir kez daha yapmak’ı öğrenmiştik. Çarpma bunun devamıdır: aynı şeyi defalarca yaparsam ne olur? 2+2+2+2 yazmaktan sıkılınca 2 × 4 doğar.
1, 2, 3 diye sayıyoruz ama aslında neyi sayıyoruz? Elma, taş, kuş, fikir… fark etmiyor. Sayı, nesnenin kendisi değil. Nesnelerin karşılaştırılabilir yanıdır.