Posts

Kenarı 1 olan karenin çaprazı √2’dir. Hiçbir a/b buna eşit değildir. Kesirle bitmeyen uzunluk - irrasyonel. Sayı doğrusunu doldurmak için reel sayılar doğar.

Üs ‘kaç kez çarp’ diye soruyordu. Kök tersini sorar: hangi sayı kendisiyle (veya üç kez) çarpılınca buna varır? 9’un karekökü 3’tür çünkü 3² = 9.

Çarpma aynı toplamayı paketlerdi. Üs, aynı çarpmayı paketler. 2 × 2 × 2 × 2 yazmaktan sıkılınca 2⁴ doğar. Büyüme artık kat değil, katların peş peşe binmesidir.

Okul kesri ‘pastanın dilimi’ diye anlatır. Doğru, ama dar. Kesir asıl şunu der: birimi değiştiriyorum. 1’i değil, 1/b’yi yeni adım boyu yapıyorum.

11’i 2’ye bölünce doğal sayıda cevap yoktu. Okul ‘kalanlı bölme’ dedi ve geçti. Ama kalan bir yama değil. Bölmenin her zaman söyleyebildiği şey: kaç tam grup sığar, ne artar?

Çarpma ‘kaç grup, grupta kaç’ diye soruyordu. Bölme o soruyu ters çevirir: bu yığını eşit parçalara ayırırsam her parçada ne kalır? Ya da: bu sayı, onun içinde kaç kez var?

Toplamayı öğrenince ‘bir şeyi bir kez daha yapmak’ı öğrenmiştik. Çarpma bunun devamıdır: aynı şeyi defalarca yaparsam ne olur? 2+2+2+2 yazmaktan sıkılınca 2 × 4 doğar.

1, 2, 3 diye sayıyoruz ama aslında neyi sayıyoruz? Elma, taş, kuş, fikir… fark etmiyor. Sayı, nesnenin kendisi değil. Nesnelerin karşılaştırılabilir yanıdır.

Toplamak, varlığı biriktirmekti. Peki eksiltmek, varlığı yok etmek midir? Bir çocuğun elinden bir elma alırsan ‘bir eksi bir elma’ mı kalır? Hayır. Elinde sıfır elma kalır.