7. NestJS Mimarisi: Controller Nedir? Ne Değildir? (5. Bölüm)

Controller Nedir?

NestJS’te Controller, gelen HTTP isteklerini karşılayan yapıdır. Yani dış dünyadan gelen tüm GET, POST, PUT, DELETE istekleri burada karşılanır.

Kısaca: Controller = API’nin giriş noktasıdır.

Router mı bu?

Express kullanmış olanlar için şöyle bir benzetme yapalım:

// Express
app.get('/users', handler);

// NestJS
@Controller('users')
export class UserController {
  @Get()
  getAll() {
    return 'user listesi';
  }
}

Arka planda aslında Express (veya Fastify) hala çalışıyor. Ama NestJS bunu sınıflar ve dekoratörlerle daha okunabilir ve organize bir hâle getiriyor.

Temel Yapı

@Controller('users')
export class UserController {
  @Get()
  getUsers() {
    return 'Tüm kullanıcılar listelendi';
  }

  @Post()
  createUser() {
    return 'Yeni kullanıcı oluşturuldu';
  }
}

Burada: DekoratörAnlamı@Controller()Bu sınıf bir controller@Get()GET isteğini karşılar@Post()POST isteğini karşılar

Yani tarayıcıdan /users GET isteği gelirse getUsers() çalışır.

Parametre Almak

Controller’ın güzelliği, parametreleri doğrudan fonksiyon içine alabilmendir.

Route Parametresi (/users/:id):

@Get(':id')
getUser(@Param('id') id: string) {
  return `Kullanıcı ID: ${id}`;
}

Query Parametresi (/users?active=true):

@Get()
filterUsers(@Query('active') isActive: string) {
  return `Aktif kullanıcılar: ${isActive}`;
}

Body Parametresi (POST için):

@Post()
create(@Body() userData: any) {
  return userData;
}

@Param @Query @Body @Headers @Req @Res gibi birçok decorator var. Her biri istekten belirli bir parçayı çeker.

Controller - Service İlişkisi

Controller, business logic içermez. Sadece gelen isteği alır, ilgili servise yönlendirir.

@Controller('users')
export class UserController {
  constructor(private userService: UserService) {}

  @Get()
  getAll() {
    return this.userService.findAll();
  }
}

Yani Controller sadece aracıdır. Gerçek işi Service yapar.

Anti-Pattern: Controller içine tüm mantığı yazmak

@Get()
getAll() {
  const users = readFileSync('db.json'); // olmaz
  return JSON.parse(users);
}

Bu kod çalışır ama kötü bir pratik. Çünkü:

Test edilemez hale gelir
Diğer modüller bu işlemi tekrar edemez
Kod tekrarına neden olur

Bunun yerine: mantığı UserService içine yaz, Controller sadece çağırıcı olsun.

Best Practice Önerileri

Yapılacak ŞeyNeden?Servis çağrısı yapKodun test edilebilirliğini artırırParametreleri dekoratörle alDaha sade ve okunabilir olurHttpException fırlatmayı öğrenStandart hata yapısı oturur (NotFoundException, BadRequestException vs.)Controller’ı küçük tutSadece yönlendirme yapsın

Bonus: Custom Route Prefix

@Controller({ path: 'users', version: '1' })

Bu şekilde versiyonlama yapabilir, API’nizi daha profesyonel hale getirebilirsin.

Eksik/Karmaşık Yönler

NestJS dıştan çok sihirli görünür: ama Express çalışır, next() mantığı arka planda hala geçerli.
@Res() kullanımı Express bağımlılığı yaratır, bu yüzden return ile response dönmek daha Nest-native bir yaklaşımdır.
Exception handling’i Controller değil Filter ve Pipe gibi yapılara yaymak gerekir (ileride değineceğiz)

Özet

Controller = dış dünyadan gelen HTTP isteklerini karşılayan yapıdır
@Controller, @Get, @Post gibi decorator’larla yönetilir Parametreler @Param, @Body, @Query gibi decorator’larla alınır
Controller logic içermez, sadece yönlendiricidir
İşin gerçek mantığı Service’e bırakılmalıdır